Xì tố

Một lá tẩy úp, bốn lá ngửa và rất nhiều lần phải quyết định

Xì tố là cách gọi quen thuộc của poker 5 lá (stud poker) ở Việt Nam. Mỗi người chỉ giấu một lá, các lá còn lại lật ngửa cho cả bàn cùng thấy, nên đọc bài đối thủ quan trọng không kém bài của mình.

  • Độ khóKhó
  • Người chơi2 – 5 người
Xì tố

Xì tố dùng bộ bài 52 lá, hoặc bộ rút gọn chỉ giữ các lá từ 7 đến A (32 lá) khi bàn ít người. Mỗi người nhận tổng cộng 5 lá: một lá úp gọi là tẩy, bốn lá còn lại lật ngửa dần qua từng vòng. Sau mỗi lần chia là một vòng đặt cược. Người còn lại cuối cùng, hoặc có bộ 5 lá mạnh nhất khi lật tẩy, ăn toàn bộ tiền giữa bàn (pot). Luật dưới đây là cách chơi phổ biến; nhiều nhóm có quy ước riêng nên hãy thống nhất trước ván đầu.

Diễn biến một ván xì tố

  1. Mỗi người bỏ một khoản cược ban đầu bằng nhau vào giữa bàn.
  2. Chia mỗi người 2 lá úp. Theo cách chơi phổ biến ở Việt Nam, mỗi người tự chọn 1 lá giữ úp làm tẩy và lật ngửa lá còn lại; một số bàn chia sẵn 1 lá úp, 1 lá ngửa.
  3. Vòng đầu, người có lá ngửa lớn nhất nói trước (bằng nhau thì so chất theo quy ước bàn). Mỗi người lần lượt chọn tố (bỏ thêm tiền), theo (bỏ bằng mức đang có) hoặc úp (bỏ ván).
  4. Chia tiếp lá ngửa thứ ba, thứ tư rồi thứ năm; sau mỗi lá là một vòng tố mới, người có bài ngửa mạnh nhất nói trước.
  5. Hết vòng cuối, những người còn lại lật tẩy. Bộ 5 lá mạnh nhất thắng pot; nếu chỉ còn một người không úp, người đó thắng mà không cần lật.

Thứ tự bộ bài

Từ mạnh đến yếu, theo luật phổ biến của bộ 52 lá.

BộVí dụ
Thùng phá sảnh9♥ 10♥ J♥ Q♥ K♥
Tứ quý8 8 8 8 K
Cù lũJ J J 9 9
Thùng5 lá cùng chất
Sảnh7 8 9 10 J
Sám côQ Q Q 7 3
Thú (hai đôi)K K 5 5 9
ĐôiA A 9 6 2
Mậu thầuKhông có bộ nào, so lá cao nhất

Khi hai người cùng loại bộ, so lá lớn nhất trong bộ. Nhiều nhóm còn dùng chất để phân định khi bằng nhau hoàn toàn (thường gặp: Cơ > Rô > Chuồn > Bích), nhưng đây là điểm hay khác nhau nhất giữa các bàn.

Xác suất các bộ 5 lá

Tính trên mọi cách lấy 5 lá từ bộ bài (2.598.960 cách với bộ 52 lá, 201.376 cách với bộ 32 lá từ 7 đến A). Với bộ 32 lá, bảng dưới tính A-7-8-9-10 là một sảnh. Các xác suất chưa làm tròn cộng lại đúng 100%; tổng các số đã làm tròn trong bảng có thể lệch nhẹ.

BộBộ 52 láBộ 32 lá (7 – A)
Thùng phá sảnh≈ 0,0015%≈ 0,01%
Tứ quý≈ 0,024%≈ 0,11%
Cù lũ≈ 0,14%≈ 0,67%
Thùng≈ 0,20%≈ 0,10%
Sảnh≈ 0,39%≈ 2,53%
Sám cô≈ 2,11%≈ 5,34%
Thú (hai đôi)≈ 4,75%≈ 12,0%
Đôi≈ 42,3%≈ 53,4%
Mậu thầu≈ 50,1%≈ 25,8%

Vì sao bộ 32 lá thường xếp thùng trên cù lũ?

Bỏ các lá từ 2 đến 6 làm mỗi chất chỉ còn 8 lá, nên thùng trở nên rất hiếm: khoảng 0,10%, còn hiếm hơn cả cù lũ (khoảng 0,67%). Vì vậy nhiều nhóm chơi bộ 32 lá xếp thùng lớn hơn cù lũ. Một số bàn còn tính A-7-8-9-10 là sảnh nhỏ nhất (như bảng trên). Nếu bàn không tính bộ này là sảnh, xác suất sảnh giảm còn khoảng 2,03%, thùng phá sảnh khoảng 0,008%, thùng khoảng 0,103% và mậu thầu tăng lên khoảng 26,3%. Hãy hỏi rõ luật bàn trước khi chơi.

Tỷ lệ pot: khi nào việc theo là hợp lý về toán học?

Tỷ lệ pot (pot odds) so sánh số tiền bạn phải bỏ thêm với tổng tiền bạn có thể thắng. Công thức: tiền phải theo ÷ (pot hiện có + tiền phải theo). Kết quả là tỷ lệ thắng tối thiểu bạn cần để việc theo không bị lỗ về lâu dài.

25%

Pot đang có 300, phải theo 100: 100 ÷ 400 = 25%. Nếu bạn ước tính mình thắng trên 25% số lần, theo là hợp lý về toán học.

33%

Pot 200, phải theo 100: 100 ÷ 300 ≈ 33%. Đối thủ tố càng mạnh so với pot, bạn càng cần bài tốt hơn.

50%

Pot 100, phải theo 100: bạn cần thắng ít nhất một nửa số lần mới hoà vốn.

Đây là cách tính đơn giản khi sau lần theo này không còn vòng cược nào khác. Nếu vẫn có thể phải bỏ thêm tiền ở các vòng sau, bạn cần tính cả rủi ro đó lẫn số tiền có thể thắng thêm.

Một khái niệm liên quan là tỷ lệ ngụ ý (implied odds): ngoài pot hiện tại, tính thêm số tiền bạn có thể thắng ở các vòng sau nếu ra được bài cần. Con số này luôn là ước đoán vì phụ thuộc cách đối thủ phản ứng, nên đừng dùng nó để biện minh cho việc theo bài quá yếu.

Đổi outs thành xác suất: xác suất lá kế tiếp là lá bạn cần bằng số outs chia cho số lá bạn chưa nhìn thấy. Ví dụ bàn 2 người, bộ 52 lá, bạn đã có 4 lá cùng chất (tẩy và 3 lá ngửa) và chờ lá thứ năm. Bạn đã thấy 7 lá (4 lá của mình, 3 lá ngửa của đối thủ), còn 45 lá chưa thấy. Nếu đối thủ không lộ lá nào cùng chất đó, bạn có 9 outs: 9 ÷ 45 = 20%. Nếu pot 300 và phải theo 100 (cần 25%), theo để chờ thùng là lỗ về lâu dài. Giải thích các từ outs, pot odds, implied odds có trong bài Thuật ngữ xì tố và poker.

Chiến thuật cơ bản

  • Nhìn bài ngửa của cả bàn. Nếu cả ba lá Q đã lộ ở tay đối thủ, bạn không thể có sám Q vì chỉ còn đúng một lá Q chưa lộ.
  • Úp sớm khi bài ngửa của đối thủ đã mạnh hơn bài cả tẩy của bạn. Theo đến cuối với hy vọng mong manh là cách tốn tiền nhất.
  • Tính tỷ lệ pot trước mỗi lần theo, thay vì theo vì tiếc số tiền đã bỏ vào.
  • Tố mạnh không thay đổi bài. “Doạ” chỉ có tác dụng với người hay úp; với người theo đến cùng, bạn chỉ đang đẩy thêm tiền vào giữa bàn.
  • Đặt mức dừng cho chính mình trước khi ngồi vào bàn.

Xì tố có thêm nhiều thông tin công khai hơn Texas Hold’em vì mỗi người lộ 4 lá; xem thêm cách tính lá chờ (outs) trong trang Poker Texas Hold’em.

Lưu ý khi chơi xì tố

Thống nhất luật

Bộ 52 hay 32 lá, thứ tự thùng và cù lũ, so chất khi bằng nhau, mức tố tối đa, luật tố tất… cần chốt trước ván đầu tiên.

Chơi trên ứng dụng

Bên tổ chức thường thu phí trên mỗi pot, và bạn không biết đối thủ là người hay phần mềm. Cẩn trọng với ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Gian lận

Bài đánh dấu, chơi “phe” giữa nhiều người cùng bàn là rủi ro thường gặp ở các bàn tự phát. Chỉ chơi vui với người quen.

Pháp luật

Chơi bài ăn tiền là hành vi đánh bạc và có thể bị xử lý theo pháp luật Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Xì tố là gì?

Xì tố là cách gọi poker 5 lá kiểu Việt Nam: mỗi người có 1 lá tẩy úp và 4 lá ngửa, sau mỗi lá chia là một vòng tố, theo hoặc úp bài.

Trong xì tố, thùng lớn hơn hay cù lũ lớn hơn?

Với bộ 52 lá, cù lũ lớn hơn thùng. Với bộ 32 lá (từ 7 đến A), thùng hiếm hơn cù lũ nên nhiều nhóm xếp thùng lớn hơn; hãy thống nhất luật trước khi chơi.

Tỷ lệ pot trong xì tố tính thế nào?

Lấy số tiền phải theo chia cho tổng của pot hiện có và số tiền phải theo. Ví dụ pot 300, phải theo 100 thì cần thắng ít nhất 25% số lần để việc theo không lỗ về lâu dài.

Tỷ lệ ngụ ý (implied odds) là gì?

Là tỷ lệ pot có tính thêm số tiền ước đoán bạn thắng được ở các vòng sau nếu ra bài cần. Đây chỉ là ước đoán, phụ thuộc cách đối thủ phản ứng.